Thứ Tư, 6 tháng 6, 2012

Điều này tốt cho cả hai nước. Nó tốt cho tất cả những người lính đã nằm xuống cho cả hai bên

Tuesday, June 05th, 2012 | Author: GS Nguyễn Đăng Hưng

Bộ trưởng Thanh nhận từ ông Panetta cuốn nhật ký của một bộ đội Việt Nam hi sinh trong chiến tranh.
Bộ trưởng Thanh nhận từ ông Panetta cuốn nhật ký của một bộ đội Việt Nam hi sinh trong chiến tranh.

Những bức thư của binh sĩ Mỹ tử trận

ở Việt Nam

Phan Lê (Vnexpress)

“Nếu cha gọi, mẹ hãy nói rằng con ở rất gần cái chết, nhưng con không sao. Con thực sự rất may mắn. Con sẽ viết thêm thư cho mẹ, sớm thôi”, trung sĩ Mỹ Steve Flaherty viết vội trước khi tử trận ở Việt Nam.

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh trao những bức thư của trung sĩ Steve Flaherty cho người đồng cấp Mỹ Leon Panetta tại Hà Nội hôm qua.
Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh trao những bức thư của trung sĩ Steve Flaherty cho người đồng cấp Mỹ Leon Panetta tại Hà Nội hôm qua.
Lá thư xúc động ấy không bao giờ đến được với người mẹ của trung sĩ Steve Flaherty. Anh đã chết ở Việt Nam năm 1969 trước khi có thể gửi những lá thư mang theo người, trong đó có một bức dường như đang được viết đúng trong những thời khắc cuối cùng của cuộc đời. Những lá thư được quân đội Việt Nam tìm thấy sau khi Flaherty chết.
Những lá thư, mô tả sự thảm khốc và tình trạng mệt mỏi trong cuộc chiến, được Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh chuyển cho người đồng cấp Mỹ Leon Panetta hôm 4/6. Phía Mỹ cũng trao lại cho Việt Nam cuốn nhật ký của chiến sĩ Vũ Đình Đoàn.
Những bức thư của trung sĩ Steve Flaherty
Những bức thư của trung sĩ Steve Flaherty
Đây là lần đầu tiên hoạt động trao đổi kỷ vật chiến tranh chung như thế này được diễn ra. Những bức thư của Flaherty được đại tá quân đội Việt Nam Nguyễn Phú Đạt lưu giữ. Ông Đạt nhắc tới những bức thư này hồi tháng 8/2011.
Đầu năm nay, Robert Destatte, một nhân viên đã nghỉ hưu của Bộ Quốc phòng Mỹ và từng làm việc cho văn phòng tìm kiếm người Mỹ mất tích trong Chiến tranh Việt Nam, biết được thông tin nói trên. Sau đó, Lầu Năm Góc bắt đầu làm việc để hướng tới việc giao lại các lá thư cho gia đình Flaherty.
Các quan chức quốc phòng Mỹ, chịu trách nhiệm nhận những lá thư được chuyển cho ông Panetta, cho hay có khoảng 3 tập gồm nhiều bức thư khác nhau, 4 trong số này là của Flaherty. Những trang viết của trung sĩ này sẽ được giao lại cho gia đình của anh tại bang Nam Carolina.
Chị dâu 73 tuổi của Flahery, bà Martha Gibbons, cho hay bà biết về sự tồn tại của những lá thư cách đây một tháng rưỡi. Gibbons kể rằng chồng của bà gặp Flaherty khi anh còn là một cậu bé 6 tuổi sống trong một trại trẻ mồ côi Nhật Bản. Chồng của Gibbons đã thuyết phục mẹ nhận nuôi đứa trẻ. Flaherty lớn dần và trở thành một thiếu niên khỏe mạnh. Thế rồi, anh bỏ học ở trường cao đẳng để gia nhập quân đội dù có một học bổng bóng chày.
Các bức thư của Trung sĩ Mỹ Steve Flaherty.
Các bức thư của Trung sĩ Mỹ Steve Flaherty.
Gia đình Flaherty biết rằng con em họ đã tới một cánh đồng, nghỉ ăn trưa hoặc viết những lá thư. “Nó chẳng bao giờ cho chúng tôi biết nó sợ hãi và hoảng loạn đến thế nào”, bà Gibbons nói. “Nó đã sống trong nguy hiểm. Chúng tôi biết điều đó thật tồi tệ. Chúng tôi chỉ không biết rằng sự tồi tệ đó như thế nào”.
Gibbons xúc động khi những lá thư của Flaherty được đưa về nước Mỹ. “Điều này tốt cho cả hai nước. Nó tốt cho tất cả những người lính đã nằm xuống cho cả hai bên”, bà Gibbons nói và cho biết thêm rằng gia đình bà sẽ đặt những lá thư bên cạnh những huân chương và lưu bút của Flaherty, cùng với lá quốc kỳ Mỹ.
“Tôi cảm thấy những viên đạn bay qua người”
Những ký ức về cuộc Chiến tranh Việt Nam đang phai mờ dần trong nhiều người Mỹ. Với một số người cuộc chiến này thậm chí chỉ còn tồn tại trong những cuốn sách giáo khoa. Nhưng nó lại trở nên sống động từ những trang viết của trung sĩ Flaherty. Những bức thư, được gửi cho người mẹ Lois và hai phụ nữ khác lần lượt là Wyatt và Betty, cho thấy những cảm xúc của Flaherty về nỗi sợ, và về cả sự quyết tâm.
Bộ trưởng Thanh nhận từ ông Panetta cuốn nhật ký của một bộ đội Việt Nam hi sinh trong chiến tranh.
Bộ trưởng Thanh nhận từ ông Panetta cuốn nhật ký của một bộ đội Việt Nam hi sinh trong chiến tranh.
“Tôi cảm thấy những viên đạn bay qua người”, Flaherty viết cho Betty. “Tôi chưa từng sợ hãi như thế kể từ khi được sinh ra.”
“Chúng tôi chịu rất nhiều tổn thất và thiệt hại nhân mạng”, một lá thư khác của Flaherty có đoạn. “Chúng tôi kéo nhiều thi thể và cả người bị thương đến mức tôi khó có thể nhớ nổi”.
“Cảm ơn vì bức thiệp ngọt ngào. Nó khiến ngày khốn khổ của tôi khá hơn nhiều. Nhưng tôi không nghĩ rằng tôi sẽ quên cuộc chiến đẫm máu mà chúng tôi đang tham gia. … Súng phóng lựu và súng máy thực sự xé toạc balô của tôi.”
Một tấm ảnh được tìm thấy trong cuốn nhật ký của Vũ Đình Đoàn.
Một tấm ảnh được tìm thấy trong cuốn nhật ký của Vũ Đình Đoàn.
Trong một lá thư khác cho mẹ, Flaherty một lần nữa bày tỏ rằng anh sẽ nghỉ ngơi. “Con chắc chắc sẽ nghỉ ngơi và thư giãn. Con không quan tâm là ở đâu, miễn là con có thể được nghỉ, con mong sớm được như thế lắm rồi. Con sẽ cho mẹ biết ngày cụ thể”.
Flaherty, 22 tuổi khi tử trận vào tháng 3/1969, đã được đưa về quê hương để yên nghỉ. Thành viên của Sư đoàn Dù 101 chết tại khu vực phía bắc của miền nam Việt Nam.
Cuốn nhật ký của Vũ Đình Đoàn.
Cuốn nhật ký của Vũ Đình Đoàn.
Flaherty chắc chắn đã được tận mắt chứng kiến những cuộc giao tranh ác liệt. “Trung đội của con lúc đầu có 35 người, nhưng rồi chỉ còn 19 người khi cuộc giao tranh kết thúc”, anh viết cho bà Lois. “Chúng con mất chỉ huy trung đội và nhiều đồng đội”.
Cuốn nhật ký nhỏ của liệt sĩ Vũ Đình Đoàn cũng có một câu chuyện riêng. Nó được một lính thủy đánh bộ Mỹ có tên Robert “Ira” Frazure phát hiện trên người anh. Trong cuốn nhật ký có một tấm ảnh và một ít tiền. Frazure cầm lấy cuốn nhật ký và mang nó về Mỹ.
Một thành viên trong đoàn xem cuốn nhật ký của Vũ Đình Đoàn
Một thành viên trong đoàn xem cuốn nhật ký của Vũ Đình Đoàn
Cuốn nhật ký bắt đầu được biết tới hồi đầu năm nay khi chị gái một người bạn của Frazure tiến hành tham khảo tư liệu cho một cuốn sách. Frazure đã nhờ người này trả lại cuốn nhật ký. Bà Marge Scooter mang cuốn nhật ký tới chương trình truyền hình “History Detectives” của kênh PBS. Chương trình này sau đó nhờ Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao Mỹ giúp trao trả cuốn nhật ký.
Phan Lê (Vnexpress)

http://www.ndanghung.com/bai-viet/2012/06/05/%E2%80%9Cdieu-nay-tot-cho-ca-hai-nuoc-no-tot-cho-tat-ca-nhung-nguoi-linh-da-nam-xuong-cho-ca-hai-ben%E2%80%9D.html/

MẢNH MÁY BAY F4J CỦA LT LEONARD JHON SCHOEPPNER

SCHOEPPNER, LEONARD JOHN
Name: Leonard John Schoeppner
Rank/Branch: O3/US Navy
Unit: Fighter Squadron 21, USS RANGER (CVA 61)
Date of Birth: 02 October 1943
Home City of Record: Canton OH
Date of Loss: 09 March 1970
Country of Loss: North Vietnam/Over Water
Loss Coordinates: 174258N 1074658E (YE951608)
Status (in 1973): Killed/Body Not Recovered
Category: 5
Aircraft/Vehicle/Ground: F4J
Refno: 1571
Other Personnel in Incident: Rex L. Parcels Jr. (missing)
Source: Compiled by Homecoming II Project 15 May 1990 from one or more of
the following: raw data from U.S. Government agency sources, correspondence
with POW/MIA families, published sources, interviews. Updated by the P.O.W.
NETWORK 1998.
REMARKS:
SYNOPSIS: The USS RANGER was a seasoned combat veteran, having been deployed
to Vietnam for Flaming Dart I operations. The carrier played a steady role
for the remainder of American involvement in the war. The first fighter jets
to bomb Haiphong in Operation Rolling Thunder came from her decks.
One of the aircraft launched from the decks of the RANGER was the F4 Phantom
fighter jet. The Phantom, used by Air Force, Marine and Navy air wings,
served a multitude of functions including fighter-bomber and interceptor,
photo and electronic surveillance. The two man aircraft was extremely fast
(Mach 2), and had a long range (900 - 2300 miles, depending on stores and
mission type). The F4 was also extremely maneuverable and handled well at
low and high altitudes. The F4 was selected for a number of state-of-the-art
electronics conversions, which improved radar intercept and computer bombing
capabilities enormously. Most pilots considered it one of the "hottest"
planes around.
LT Leonard J. Schoeppner and LTJG Rex L. Parcels Jr. were F4 pilots assigned
to Fighter Squadron 21 onboard the USS RANGER. On March 9, 1970, the two
were assigned a photo reconnaissance escort mission in their F4J Phantom.
Schoeppner was the pilot and Parcels served as the Radar Intercept Officer
(RIO) on the flight.
Schoeppner and Parcels launched at 1200 hours on that day. Their climbout
and aerial refueling were normal. Because of low ceilings and poor
visibility in the reconnaissance aircraft's target area, the escort mission
was cancelled. Schoeppner's aircraft was diverted to their secondary mission
assignment as combat air patrol for the Task Force. The reassignment
occurred about one hour after their takeoff.
Schoeppner reported his position as overhead the RANGER in the Gulf of
Tonkin at 17,000 feet. He was instructed to rendezvous with another squadron
F4, but he failed to contact the newly assigned control agency for the
required vector. Contact between Schoeppner's and Parcels' aircraft and the
ship's search radar was also lost at about this time (1330).
A preliminary search was conducted, using aircraft already airborne in the
vicinity of the carrier. With no success on this preliminary search, the
assistance of other assets was utilized (seven destroyers, seven
helicopters, four A7's, three OV10's, two HC130's, two E1's, one E2, one
C1A, one C131, and one P3). A thorough and detailed coverage of this large
area was attested to by a variety of non-pertinent floating debris recovered
by the SAR force, including objects as small as an old life jacket.
A pilot from the HANCOCK reported that he had seen an F4-type aircraft in a
dive at approximately 4,000 feet. All other F4 pilots airborne at this time
stated that they had not engaged in such a maneuver. The diving aircraft was
thought to possibly be that of Schoeppner and Parcels. With weather
conditions as they were, they may have inadvertently entered a maneuver,
such as a dive, which carried them to an altitude too low to effect a
recovery after their condition was realized.
Schoeppner and Parcels are listed with honor among the Americans still
prisoner, missing or unaccounted for in Southeast Asia because their bodies
were never recovered. Others who are missing do not have such clear cut
cases. Some were known captives; some were photographed as they were led by
their guards. Some were in radio contact with search teams, while others
simply disappeared.
Since the war ended, over 250,000 interviews have been conducted with those
who claim to know about Americans still alive in Southeast Asia, and several
million documents have been studied. U.S. Government experts cannot seem to
agree whether Americans are there alive or not. Distractors say it would be
far too politically difficult to bring the men they believe to be alive
home, and the U.S. is content to negotiate for remains.
Over 1000 eye-witness reports of living American prisoners were received by
1989.  Most of them are still classified. If, as the U.S. seems to believe,
the men are all dead, why the secrecy after so many years? If the men are
alive, why are they not home?

LT Leonard J. Schoeppner

LTJG Rex L. Parcels Jr.









Thứ Hai, 4 tháng 6, 2012

BAO GIỜ ĐẾN ?

Các nhà đầu tư Hà Nội quan tâm gì ở Quảng Bình?

Cập nhật lúc 10:36, Thứ Ba, 05/06/2012 (GMT+7)
(QBĐT) - Tỉnh ta có lợi thế về phát triển du lịch, công nghiệp chế biến nông- lâm- hải sản, công nghiệp vật liệu xây dựng, và còn là một thị trường thương mại đầy tiềm năng để thu hút các nhà đầu tư, trong đó có nhiều nhà đầu tư đến từ thủ đô Hà Nội.
Mới đây, lần đầu tiên thành phố Hà Nội cử một đoàn cán bộ cấp cao, cùng với một số tập đoàn, tổng công ty lớn của thủ đô đến công tác tại tỉnh ta. Ngoài việc trao đổi tình hình hoạt động trên các mặt, lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng của mỗi địa phương ra, thành phố Hà Nội rất quan tâm tìm hiểu tiềm năng thế mạnh, môi trường đầu tư, kinh doanh và quan hệ hợp tác phát triển kinh tế, xã hội tại tỉnh ta.
Qua khảo sát ban đầu, các nhà đầu tư Hà Nội cho rằng tỉnh ta có nhiều tiềm năng lợi thế để thu hút nhà đầu tư, nhất là lĩnh vực du lịch, thương mại, công nghiệp chế biến, sản xuất vật liệu xây dựng, thị trường bất động sản, nhà ở, khu thương mại...
Qua tìm hiểu tình hình các doanh nghiệp Hà Nội cho rằng tỉnh ta có lợi thế về giao thông: có QL1A, đường Hồ Chí Minh nhánh đông và nhánh tây, đường xuyên Á, đường sắt Bắc-Nam, QL12A; có Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, thông thương với nước bạn Lào và vùng Đông - Bắc Thái Lan, cảng nước sâu Hòn La, sân bay Đồng Hới... rất thuận lợi để mở rộng việc giao lưu kinh tế với các tỉnh và quốc tế. Đặc biệt tỉnh ta có nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng; có Di sản thế giới Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, các di tích lịch sử văn hóa... là những tiềm năng để hợp tác phát triển nhiều lĩnh vực kinh tế.
Dự án bia Hà Nội-Quảng Bình đang phát huy hiệu quả.
Dự án bia Hà Nội-Quảng Bình đang phát huy hiệu quả.
Thời gian qua có nhiều nhà đầu tư đến tìm kiếm cơ hội đầu tư và đã có nhiều dự án, nhà máy lớn của các nhà đầu tư trong nước, nước ngoài được xây dựng tại Quảng Bình, trong đó có một số nhà đầu tư từ Hà Nội và điều đáng mừng là có nhiều nhà máy, dự án đã đi vào hoạt động, phát huy hiệu quả đầu tư. Ví dụ, dự án Bia Hà Nội liên doanh với công ty bia rượu Quảng Bình, mỗi năm sản xuất và tiêu thụ được 20 triệu lít bia chai, đóng góp cho ngân sách địa phương khoảng 70-80 tỷ đồng mỗi năm.
Hiện tại Dự án Bia Hà Nội-Quảng Bình đang được mở rộng tăng công suất và trong mùa hè này có thêm sản phẩm bia hơi Hà Nôi góp mặt trên thị trường Quảng Bình.  Dự án May xuất khẩu Hà Quảng đã giải quyết việc làm cho gần 800 lao động, góp phần quan trọng ổn định tình hình xã hội, mỗi năm đóng góp cho ngân sách nhiều tỷ đồng.
Vừa qua, Tổng công ty thương mại Hà Nội đã đầu tư tour du lịch đến Đồng Hới và cử nhiều đoàn công tác đến nghiên cứu tìm hiểu tình hình và đã đầu tư 7 đại lý cấp 1 của Tổng công ty tại tỉnh ta. Theo lời ông Nguyễn Hữu Thắng, Tổng giám đốc Tổng công ty thương mại Hà Nội thì sắp tới Tổng công ty sẽ đầu tư một đại lý thương mại có quy mô lớn, trực thuộc Tổng công ty tại Đồng Hới. Đồng thời, Tổng công ty đang nghiên cứu để đầu tư xây dựng một trung tâm thương mại lớn (dạng siêu thị) tại thành phố Đồng Hới.
Trước mắt Tổng công ty thương mại Hà Nội sẽ nâng cấp tour du lịch từ Hà Nội đến Quảng Bình, để thu hút khách Hà Nội, khách quốc tế đến tại Quảng Bình. Ông Thắng cho rằng tour du lịch Hà Nội-Quảng Bình rất thuận lợi về giao thông. Đặc biệt 2 ngày nghỉ cuối tuần, tối thứ sáu khách lên tàu hỏa vào Quảng Bình và tối chủ nhật lên tàu về Hà Nội, đây là một tour tiết kiệm thời gian nhất, thuận lợi nhất để thu hút khách từ Hà Nội. Hoặc có thể đi bằng đường hàng không, chỉ chưa đầy một giờ bay khách du lịch Hà Nội đã có mặt tại Đồng Hới...
Lượng khách du lịch đến Quảng Bình thời gian qua tăng khá cao, trong đó khách đến từ thành phố Hà Nội chiếm số lượng hơn 30%. Đây là một tiền đề quan trọng để Tổng công ty thương mại Hà Nội mở rộng, nâng cấp tour du lịch Hà Nội-Quảng Bình.
Một lĩnh vực mà các nhà đầu tư Hà Nội đang quan tâm nữa là tỉnh ta có tiềm năng về nguyên liệu nông sản như hạt tiêu, cao su, hải sản... có chất lượng cao phục vụ chế biến xuất khẩu. Các nhà đầu tư đang nghiên cứu để đầu tư một nhà máy chế biến nông sản phục vụ xuất khẩu tại Đồng Hới hoặc vùng phụ cận.
Đồng Hới là một trong những đô thị trẻ nhất nước, với tốc độ đô thị hóa rất cao. Vì vậy vấn đề đầu tư phát triển khu nhà ở thương mại, khu đô thị, hạ tầng đang là vấn đề hấp dẫn các nhà đầu tư Hà Nội, nơi có kinh nghiệm và năng lực tài chính để thực hiện dự án đầu tư bất động sản. Theo ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Đầu tư và Phát triển Nhà ở Hà Nội, mong muốn của Tổng công ty này được hợp tác đầu tư xây dựng khu nhà ở thương mại với quy mô từ 40-50 ha,  tại Bảo Ninh, Đồng Hới. Ngoài ra Tổng công ty đang tìm hiểu để đầu tư một số nhà máy sản xuất VLXD như: sản xuất kính xây dựng, gạch lát nền, ốp tường, khai thác chế biến khoáng sản...
Tuy nhiên, các nhà đầu tư cũng băn khoăn về môi trường đầu tư, tiếp cận thủ tục đất đai...ở tỉnh ta. Nhiều nhà đầu tư quan tâm đến cơ chế, chính sách, sở hữu đất đai, chính sách ưu đãi... khi đầu tư vào tỉnh ta.  Mặc dù thời gian qua môi trường đầu tư ở tỉnh ta đã được cải thiện, nhưng để nâng cao năng lực thu hút đầu tư, tỉnh ta cần có giải pháp tích cực hơn nhằm cải thiện một cách mạnh mẽ hơn nữa môi trường đầu tư kinh doanh của tỉnh.
Về phía tỉnh ta mong muốn thành phố Hà Nội tạo điều kiện đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tỉnh, nhất là nhân lực thuộc lĩnh vực xây dựng, kiến trúc, quy hoạch, du lịch... Đặc biệt các nhà đầu tư Hà Nội cần hợp tác cùng khai thác lợi thế của tuyến đường 12A, nối Quảng Bình với nước bạn Lào và vùng Đông- Bắc Thái Lan, qua cầu Hữu Nghị III. Tuyến hành lang này có nhiều ưu điểm để liên kết phát triển kinh tế vùng, khu vực
.

những “khoảng trống” đằng sau vẻ hào nhoáng, quyến rũ ở di sản thiên nhiên thế giới (Thanh niên)


05/06/2012 - 02:00
Vụ đốn sưa qua lời kể của lâm tặc
Lần đầu tiên, một số nghi can trong vụ chặt ba cây sưa lớn ở Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, nguồn cơn của “cuộc chiến sưa” vừa qua, đồng ý tiếp xúc với người ngoài.

Chúng tôi được lãnh đạo xã Phúc Trạch dẫn đi len lỏi giữa những thung lũng vắng dưới chân núi đá vôi đến nhà của người đốn sưa. Một số giàu có nhưng đa phần rất khó khăn, lại thuộc diện hộ nghèo. Lần đầu tiên trong đời, những lâm tặc này gặp sưa khổng lồ, những tưởng đổi đời nhưng có người vẫn trắng tay vì cướp.
Cưa xẻ sưa cả tuần không ai biết
Thôn Thanh Sen 3 nép mình dưới rặng núi đá vôi cao lớn. Vườn nhà dân ở đây ngoài những cây ăn quả, lâu năm thì còn xen canh môt loại cây khác đang rộ nóng là “sưa”. Nhà trưởng thôn Thanh Sen 3 có cây sưa đỏ hơn 40 cm nói được giống từ lèn đá trong rừng về, trồng 10 năm, đã nổi ròng phía trong, có thương lái lên ngã giá tiền triệu nhưng không bán.
Ngôi nhà nhỏ của Thái Xuân Tiềm nằm giữa vườn cây um tùm. Tiềm sinh năm 1973, vốn là người dân tộc Sách ở xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa về đây cưới vợ và ở rể. Tiềm gặp khách lạ, cứ van vái thưa trình: “Nhà cháu không có chi cả, đừng bắt mà tội”. Người ta cứ đồn thổi, những lâm tặc này khét tiếng và sau khi được hàng sưa giá trị lớn lại tỏ ra ngạo mạn nhưng với Tiềm, lại khúm núm lạ thường, chẳng có gì biểu hiện “phong thái” lâm tặc.
Tiềm cùng vợ lấy nước mời khách, kể về câu chuyện chặt sưa như một phép màu thoát nghèo nhưng cũng đầy bi kịch. Tiềm kể nhóm có 11 người, chia thành hai đoàn vào rừng để tìm những mảnh sưa nhỏ còn sót lại trong rừng, nhóm của Nguyễn Văn Minh và Nguyễn Thế Anh đi vào Hung Trí và phát hiện, lập tức ra hiệu cho nhóm của Tiềm quay trở lại để tiến hành cưa xẻ.
Thái Xuân Tiềm (trái), thành viên của nhóm lâm tặc đốn hạ sưa trong di sản Phong Nha-Kẻ Bàng. Căn nhà của Tiềm vừa xóa được mái tranh từ tiền hỗ trợ của xã. Ảnh: MINH QUÊ
Tiềm kể: “Vào khoảng ngày 20-3-2012 bắt đầu phát hiện, cả nhóm bàn bạc, phân công mỗi người mỗi việc, chuyện cưa được giao cho Nguyễn Văn Thống ở xã Phúc Trạch”. Ba cây có đường kính rất lớn, phải cưa xẻ đến bảy ngày mới xong việc. Công cụ cưa xẻ là cưa máy chạy xăng được gùi từ ngoài vào, Hung Trí cách trạm kiểm lâm Trộ Mợơng hai ngày đi đường nên tiếng cưa có vang vọng cả một vùng cũng không hề đến được tai kiểm lâm. “Chúng tôi làm bí mật gần cả tháng, chẳng ai biết gì. Bởi Hung Trí là cái thung lũng khoảng ba sào đất lọt thỏm dưới núi, nhiều người đi ngang qua chẳng để ý, chẳng ai nghĩ ở đây còn sưa. Chúng tôi là những người gặp may, xưa nay thấy sưa nhỏ thì nhiều, trong làng cũng có nhưng sưa lớn đến hai ba người ôm, tốt thế này thì chưa ai được nhìn”.
Tiềm cho biết lượng gỗ nhiều đến nỗi chỉ lấy thân ngọn, cành, còn lóc lỏi và cội rễ không cần quan tâm. Gỗ xẻ được chia ra hai đống cao chất ngất, một đống gỗ tốt và một đống gỗ xấu hơn.
Bị trấn cướp trắng tay?
Thái Xuân Tiềm kể: “Cưa xẻ tự do vì rừng là chốn không người, tôi đảm bảo phần nấu ăn, khi rảnh rỗi lại cùng xúm tay vào phụ giúp anh em trục gỗ”. Lúc đầu Tiềm nói lượng gỗ lớn nhưng sau đó như sợ lộ, nói chỉ có 130 phách. Theo Tiềm, đã hẹn nhau giữ bí mật tuyệt đối việc phát hiện ba cây sưa này nhưng không hiểu vì sao có thông tin lọt ra bên ngoài nên giang hồ vào trấn cướp rất giữ.
Tiềm cũng cho biết sau khi chặt hạ xong vài ngày thì đoàn kiểm lâm Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng vào Hung Trí kiểm tra. Lúc đó vì sợ, cả đoàn đưa gỗ đi giấu ở các hang đá cạnh đó. Theo sau dấu kiểm lâm là khoảng 200 người cả thương lái và dân trấn cướp, cũng như mót sưa. Về thương lái, Tiềm kể có cả người Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An, rồi cả thương lái Trung Quốc, trấn cướp thì bịt mặt. Cứ đêm ngủ, có nhiều người đến hỏi mua, đối tượng hỏi mua nói không bán là trấn, là cướp. Và nhóm 11 người triệt hạ sưa đã bị cướp rất nhiều gỗ.
Lê Văn Diễn với cánh tay xăm hai chữ “kiếp nghèo”. Căn nhà của Diễn. Ảnh: MINH QUÊ
Lúc đầu, họ đã bán một lượng lớn gỗ sưa với nhiều tỉ đồng nhưng các lâm tặc gặp chúng tôi chỉ kể là bán cho đối tượng Hiệu “sẹo”, công an viên xã Xuân Trạch 1,3 tỉ đồng. Sau khi bị cướp quá nhiều, cả nhóm hội ý và chia số gỗ còn lại thành 12 phần, mỗi phần 11 phách, mạnh ai nấy đi giấu gỗ, riêng Nguyễn Văn Minh, người phát hiện ra ba cây sưa được chia hai phần với 22 phách.
Tiềm cho biết anh thuê người gùi đi dấu sưa nhưng bị cướp, hiện còn ba phách trong rừng, không dám đưa về vì sợ bị bắt. Trong khi đó, Lê Văn Diễn (SN 1985) nằm trong nhóm 11 người cho biết anh ta được chia 11 phách sưa, gùi ra khe Nước Vàng chôn thì bị người đi săn sưa và trấn cướp giật hết, không còn mảnh nào. Riêng Hoàng Hạnh là người bị cướp ít nhất và có thể chính Hạnh đã loan tin cho giang hồ vào cướp sưa để “giật” tiền ăn sưa. Hạnh là một tay lọc lõi trong nghề sưa. Trước đây, cứ ai thuê gùi sưa, Hạnh cứ tìm cách bòn rút hoặc báo mất để trộm. Sau một thời gian gùi thuê sưa. Hạnh xây được cơ ngơi hai tầng ở vùng Tróoc, Phúc Trạch.
Lời kể về lượng gỗ giữa Tiềm và Diễn chênh nhau rất lớn, Tiềm nói 130 phách nhưng Diễn nói gỗ chia ra hai đống, không thể đếm hết, nhiều đến nỗi bình thường thấy gốc và rễ đã mừng húm, thì đợt này để ba gốc và ba bộ rễ của ba cây cho người ngoài vào mót.
Nhiều thông tin cho rằng dù bị cướp mất ít nhiều, các thành viên của nhóm 11 người chặt sưa khổng lồ này cũng ẵm tiền tỉ, bởi không bao giờ lâm tặc kể họ có bao nhiêu tiền trong tay. Đó là một bí mật mà vợ con của họ cũng không được biết.
Lâm tặc đốn sưa thuộc diện hộ nghèo
Trong số 11 người, chỉ có Hoàng Hạnh là giàu có, các thành viên còn lại có hoàn cảnh khó khăn. Tiềm có vợ và ba đứa con, vợ Tiềm vừa được trở về từ Trung Quốc sau chuyến xuất khẩu lao động cực khổ, làm việc mỗi tháng chỉ được 3 triệu đồng, không đủ sống. Trở về nhà với hai bàn tay trắng, lại còn lâm nợ.
Tiềm kể: “Vì nghèo nên em cũng đạp rừng, đạp rú kiếm ăn. Đi rừng mãi mà có đủ ăn mô”. Cả nhà chui ra chui vô cái lều nhỏ, mưa dột tứ bề. Nhà thuộc diện hộ nghèo nên xã hỗ trợ 24 triệu đồng xóa mái tranh nghèo, vay mượn khắp nơi mới dựng được cái nhà nhỏ hai gian cho vợ con ăn ở. Chúng tôi vào nhà Tiềm, cả nhà đang thu hoạch ngô và lạc, những đứa con nhỏ thó cùng bố mẹ dọn lạc, chúng chẳng biết sưa huê là gì vì nhỏ dại, riêng Tiềm, cứ run run vì sợ.
Trong khi đó, nhà của Diễn trống hoác, cũng diện hộ nghèo. Xã cũng đã hỗ trợ 24 triệu đồng để xóa mái nhà lụp xụp nhưng theo Diễn, vì không đủ tiền nên vào rừng kiếm kế sinh nhai, được chia gỗ cũng nhiều mà về nhà, hiện Diễn nói là trắng tay.
Làng đang theo vụ mùa nhưng Diễn không dám ra đồng thu hoạch, vì sợ giang hồ bắt gặp hỏi xin sưa, cứ phải ở nhà với đứa con nhỏ cùng đống bắp vợ vừa gánh về. Một số người chặt sưa khác mà chúng tôi tiếp cận đều thừa nhận đã tham gia chặt hạ ba cây sưa lớn ở vùng Hung Trí và đang đối mặt với pháp luật.

những “khoảng trống” đằng sau vẻ hào nhoáng, quyến rũ ở di sản thiên nhiên thế giới (Thanh niên)


Sống chật vật trong lòng di sản

Vụ ba cây huê “trăm tỉ” bị đốn hạ ngay trong vùng rừng của Vườn quốc gia (VQG) Phong Nha - Kẻ Bàng “đổ bể” đã làm lộ ra những “khoảng trống” đằng sau vẻ hào nhoáng, quyến rũ ở di sản thiên nhiên thế giới này.

Khoảng lặng ở Bàu Sen

Làng Bàu Sen ở cách không xa khu trung tâm du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc xã Phúc Trạch, H.Bố Trạch (Quảng Bình). Làng tựa như thung lũng lẩn khuất giữa bốn bề núi đá vôi. Con đường chính dẫn vào làng là đường cấp phối đá dăm quanh co, gập ghềnh. Ở đầu đường vào làng cạnh đường Hồ Chí Minh, người ta đặt tấm bảng ghi rõ cấm khai thác đá trong khu vực di sản, nhưng chỉ đi vào sâu một đoạn thì nhiều nhóm người vẫn bám núi đục khoét từng tảng đá; tiếng máy nổ, tiếng xe cộ vào ra vận chuyển đá hiên ngang thách thức công tác bảo tồn di sản.
Phía sau lưng họ có những con đường rừng gùi huê mới mở lũ lượt người đi
Người dân làng Bàu Sen (xã Phúc Trạch, H.Bố Trạch) thu hoạch ngô trong cảnh mất mùa. Phía sau lưng họ có những con đường rừng gùi huê mới mở lũ lượt người đi - Ảnh: Gia Tân
Nằm giữa hai dãy núi đầy lở loét, bong tróc do khai thác đá dẫn vào làng Bàu Sen là những cánh đồng ngô, lạc. Dù đang vào vụ thu hoạch nhưng đồng vắng hẳn bóng người. Hy hữu lắm mới gặp được một vài người uể oải hái ngô. Hỏi, ai cũng biểu mất mùa, bám vào đồng không sống nổi thì còn mấy ai ra đồng.
Phạm Trọng (31 tuổi), một trong ít thanh niên còn “sót” lại ở Bàu Sen trong tình cảnh thanh niên cả làng đổ vào rừng tìm huê mà chúng tôi may mắn gặp được, phân trần: “Cả làng ni không có ruộng lúa nên cái chi cũng quy ra tiền mà đi mua gạo. Trồng ngô và lạc nhưng lại không có công trình thủy lợi nào nên cứ mùa liên tiếp. Không sống nổi với nghề nông nên người dân chỉ dựa vào khai thác rừng hoặc khai thác đá. Biết làm như thế là phạm pháp nhưng lấy chi để đắp đổi qua ngày?”.
Làng Bàu Sen có bốn thôn với hàng trăm hộ dân. Phần lớn con em trong làng chỉ học ngang lớp 5, lớp 6. Một vị cán bộ xã Phúc Trạch tâm sự rằng mỗi khi ông đi vận động trẻ em đến trường, vận động thanh thiếu niên ở Bàu Sen đừng bỏ học luôn bất thành. Năm 2002 làng mới có một trường hợp đầu tiên thi đỗ đại học và kỷ lục này đến nay vẫn chưa có trường hợp thay thế. Cũng như thanh niên nhiều ngôi làng khác nằm trong vùng đệm VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, thanh niên Bàu Sen sau khi nghỉ học thì vào nam làm thuê, số khác ở nhà đi rừng làm gỗ.
Ngay sau khi xảy ra vụ ba cây huê trăm tỉ bị 11 người dân ở Bàu Sen đốn hạ trong khu vực rừng “bảo vệ nghiêm ngặt” của VQG Phong Nha - Kẻ Bàng là một cuộc đại đổ bộ vào rừng tìm huê. Sau Bàu Sen thì đến Troóc - Phúc Đồng (xã Phúc Trạch), Khe Gát (xã Xuân Trạch, H.Bố Trạch). Người thì tham gia gùi huê thuê, người vào đào tìm gốc rễ, cành ngọn, sau nữa thì tham gia các băng cướp gỗ huê làm nên cơn hỗn loạn chưa từng thấy.
Một vị cán bộ lớn tuổi làm ở Ủy ban MTTQ VN xã Phúc Trạch lắc đầu: “Khó cản lắm chú mi ơi. Cả xã có 12 thôn nhưng chỉ ba thôn là có ruộng lúa, toàn sống nhờ hai cây chủ lực là ngô và lạc. Thế nhưng cả xã mới chỉ có một công trình thủy lợi là đập Khe Ngang, lại chỉ tưới được chừng 75 ha cho làng Phúc Khê. Hàng trăm hecta còn lại của các làng khác luôn thiếu nước nên đã xảy ra mất mùa cục bộ hai, ba năm nay. Người dân không ổn định thì khuyên can họ đừng vào rừng là điều rất khó”.
Chính sách nửa vời
Khi vụ ba cây huê trăm tỉ diễn biến hết sức phức tạp thì UBND H.Bố Trạch đã thực hiện một giải pháp mang tính tức thì hy vọng hạ nhiệt cho cơn sốt người dân vào rừng. Đó là việc huyện trích ngân sách hỗ trợ toàn bộ giống ngô và đậu xanh cho nông dân hai xã Phúc Trạch và Xuân Trạch sản xuất trong mùa tới.
Có giống nhưng không có nước thì dân cũng chịu. Chúng tôi đem nỗi khốn khó của người dân hỏi Chủ tịch UBND H.Bố Trạch Phan Văn Gòn, ông Gòn thừa nhận thủy lợi là vấn đề nan giải. Ông Gòn giải thích các dự án thủy lợi phục vụ cho hai xã Phúc Trạch và Xuân đã kiến nghị lên tỉnh, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn mấy năm nay nhưng vẫn chưa tiến triển gì. Huyện cũng nhận ra tình trạng mất mùa, việc làm không ổn định của người dân vùng đệm là thách thức cho sự bảo vệ và phát triển rừng bền vững, chưa kể đến những món lợi tiền tỉ từ rừng sẵn sàng cuốn dân nghèo vào cơn hỗn loạn.
VQG Phong Nha - Kẻ Bàng có diện tích 200.000 ha. Riêng về cư dân vùng đệm thuộc VQG này có đến gần 52.000 người trải dài trong 10 xã thuộc ba huyện Bố Trạch, Quảng Ninh và Minh Hóa (Quảng Bình). Nhiều người dân vùng đệm cho hay lâu nay họ quá mệt mỏi với những khẩu hiệu tuyên truyền bảo vệ môi trường chung chung mà không cảm nhận được những lợi ích cơ bản, chính đáng một khi họ chung tay bảo vệ rừng.
Còn nhớ cách nay gần 20 năm, VQG Bạch Mã (H.Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế) là điểm nóng về phá rừng. Cùng với những giải pháp cứng rắn, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn nhân rộng ngay mô hình “giao rừng cho dân” tự quản vốn là sáng kiến từ H.Phú Lộc. Người dân được hưởng lợi từ rừng bằng lâm sản phụ, được khai thác gỗ theo hạn mức để phục vụ nhu cầu chính đáng, được cắt giao đất để trồng rừng sản xuất... Nhiều dự án của các tổ chức phi chính phủ cũng chung tay cải thiện đời sống dân sinh cho cư dân vùng đệm. Dần dà, chính những “lâm tặc” một thời khét tiếng phá rừng ở vùng VQG Bạch Mã lại trở thành người giữ rừng nhiệt huyết.
Khi tôi kể câu chuyện trên, nhiều người dân vùng đệm VQG Phong Nha - Kẻ Bàng chép miệng tỏ vẻ thèm khát. Bà Nguyễn Thị Quý, 53 tuổi, ở làng Bàu Sen than vãn: “Được rứa thì còn chi bằng. Dân chúng tôi đây nghèo nhưng cả làng ni phải dùng bếp ga vì chỉ cần bẻ một nhành cây, một que củi về nấu cơm cũng đã bị kiểm lâm tịch thu. Thiếu phân bón, chúng tôi bứt vài ôm lá mui về làm phân cũng vi phạm. Vào rừng bứt đọt cây cho bò ăn cũng là vi phạm. Con cái lớn khôn lấy vợ lấy chồng thì phải làm nhà nhưng không biết lấy gỗ ở mô mà làm. Bất quá lén lút vào rừng đốn, bị bắt thì lại đi tìm mấy lão đầu nậu để mua giá cắt cổ mới làm được ngôi nhà, bộ cửa”.
Tôi đem tâm sự trên của người dân trải bày với Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch Nguyễn Văn Lương thì ông Lương bộc bạch: “Mình đã từng thấy người dân bị kiểm lâm tịch thu củi hay bứt lá mang về. Nhu cầu đó là chính đáng. Qua tiếp xúc cử tri, mình cũng đã nêu vấn đề đó với cấp trên nhưng đến nay vẫn chưa thấy có cơ chế nào cả”.
Gia Tân
http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120604/song-chat-vat-trong-long-di-san.aspx


Đã lâu không viết lách gì, hôm nay đọc được bài này trên THANH NIÊN, lại nổi hứng "gàn" muốn viết một cái gì đó về "TỰ HÀO LÀ QUÊ HƯƠNG DI SẢN..."

Thứ Sáu, 1 tháng 6, 2012

LẠI LÊN BÁO NỮA RỒI !!!

Lời kêu cứu từ làng chiến tranh của “ông gàn” Hà thành

01-06-2012 | 12:19
(Nguoiduatin.vn) - Khu di tích hiếm có này đang chết dần vì không có kinh phí tu sửa và bản thân chủ nhân của nó đang nợ tiền thuế đất gần 400 triệu đồng.
Năm 2003, khi vừa nghỉ hưu, ông Nguyễn Xuân Liên (một cựu chiến binh ở Hà Nội) bắt đầu thực hiện ý tưởng xây dựng Làng chiến tranh tại khu du lịch Vực Quành (xã Nghĩa Ninh, TP. Đồng Hới, Quảng Bình). Vợ con không hài lòng, nhiều người còn cho ông gàn dở, nhưng mảnh đất Quảng Bình gió Lào cát trắng, bom đạn chiến tranh một thời tuổi trẻ đã hút hồn ông. Với một phần tiền nhận được từ việc bán ngôi nhà ở Hà Nội, Làng sinh thái chiến tranh chính thức ra đời bằng công sức lao động của ông Liên và nhiều người dân nơi đây trong hàng năm trời.

Mô hình trường học dưới lòng đất dần xơ xác
Ngoài những kỷ vật người dân hiến tặng, ông Liên đã đi khắp nơi tìm kiếm những gì còn sót lại của chiến tranh để gom về ngôi làng đặc biệt của mình. Một thời gian sau, tỉnh Quảng Bình đã công nhận ý nghĩa lớn lao của Làng kháng chiến. Thời gian đầu, đông đảo du khách khắp nơi đã về đây để được sống trong không khí của những ngày kháng chiến gian khổ. Tuy vậy, sau vài năm đầu sôi động, khu du lịch sinh thái  lịch sử Vực Quành đang xuống cấp nghiêm trọng.
Ngày mới hoàn thành, ngôi làng chiến tranh - bảo tàng sống độc nhất vô nhị của ông Liên đã trở thành một điểm đến vô cùng hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước. Nhiều đoàn làm phim đã chọn nơi để dựng cảnh chiến tranh vì không tốn tiền phục dựng, hoàn toàn miễn phí địa điểm và được hỗ trợ tối đa từ chủ nhân của nó. Nhiều đạo diễn ca nhạc chọn Vực Quành để quay ngoại cảnh vì thiên nhiên thoáng đẹp, có nhà tranh vách lá, có sông, suối… Nhiều thầy cô giáo đưa học sinh đến Vực Quành để học học lịch sử bằng phương pháp trực quan; nhiều đoàn sinh viên chọn Vực Quành để kiến tập, thực tập. Tuy vậy, chính tinh thần không vụ lợi đã khiến cho gánh nặng về kinh tế đè lên tâm huyết của ông gàn Hà Nội.
Đón tiếp chúng tôi trong ngôi nhà truyền thống đã mục nát lâu ngày, người giúp việc kiêm hướng dẫn viên ở địa phương tên là Đào Hữu Toàn thở dài ngao ngán: “Ngày trước tôi vất vả lắm, dẫn khách tham quan suốt ngày không nghỉ, có khi cơm trưa cũng ăn vội vì nhiều đoàn khách từ xa tới, họ không có thời gian chờ đợi. Tất bật nhưng vui lắm. Giờ đây, khi các hạng mục trong làng chiến tranh đã xuống cấp, không còn ai mặn mà với nó nữa, tôi chỉ biết quanh quẩn với bốn bức tường, công việc chủ yếu là đuổi mấy con trâu người ta thả rông ăn lạc vào đây mà thôi”.
Theo quan sát của chúng tôi, ở khu bảo tàng chính, những ngôi nhà mái tranh đã mục nát rất nhiều, mái thủng lỗ chỗ, trơ cả rui mèn và lộ những khoảng trời lớn. Nhiều đoạn hào giao thông do không có người tu bổ nên cỏ mọc um tùm khắp nơi. Trong những căn nhà tranh nửa nổi nửa chìm - mô phỏng lớp học, nhà giữ trẻ, nhà cứu thương, các dụng cụ như nôi trẻ em, bàn ghế, phản gỗ… đều đã mục nát, phủ đầy bụi đất.
Anh Đào Thanh Toàn ngậm ngùi cho biết: “Phần lớn các công trình, nhà cửa đều được làm bằng tranh tre, nứa lá theo kiểu ngày xưa nên mỗi năm đều phải duy tu, bảo dưỡng. Thế nhưng vì số tiền đầu tư ban đầu quá lớn, ông Liên chỉ là một cựu chiến binh nên cũng chẳng lấy đâu ra tiền để sửa sang mãi được. Việc xuống cấp là không tránh khỏi”.
Được biết, mấy năm đầu thành lập, ông Nguyễn Xuân Liên vì tâm huyết với mảnh đất Quảng Bình nên đã chuyển về đây ở hẳn để xây dựng di tích và hướng dẫn khách tham quan. Hai năm nay, lượng tiền mà ông tích góp được đã vơi đi, các công trình lại trên đà xuống cấp cộng với khoản thuế đất không nhỏ nên ông Liên đã trở ra Hà Nội. Theo lời anh Toàn, chủ nhân của ngôi làng đặc biệt này vẫn mang nặng tình cảm với nơi này bởi sự tri ân không bao giờ có giới hạn. Ông Liên đang vận động con cái mình giúp thêm tiền để duy trì và bảo tồn khu du lịch nhưng nguồn kinh phí cũng không đáng kể.
Chờ sự trợ giúp từ chính quyền
Anh Đào Thanh Toàn chia sẻ: “Trước mắt chúng tôi vẫn mong tỉnh Quảng Bình có chính sách giúp đỡ, ít nhất cũng miễn thuế đất 10 năm để ông Liên dành tiền tiếp tục đầu tư tu bổ cho bảo tàng này”. Thiết nghĩ giờ đây vẫn chưa muộn để cứu ngôi làng nếu chính quyền địa phương và những người làm du lịch thật sự có trách nhiệm với cộng đồng, với lịch sử. 
Hồ Ngọc




Điểm tin ngày 01/06/2012 (sáu)

Vietnamese women at work

(Tảo tần người phụ nữ Việt)

Bộ sưu tập ảnh mới nhất  của BBC

Người phụ nữ này đang gói ghém trái cây bên gánh hàng rong của mình trên phố phường Hà Nội.

Người phụ nữ bán dép dạo ở phố cổ Hà Nội - không phải là nơi khô ráo nhất Việt Nam - vất vả lo toan để những đôi dép của mình không bị ướt.

Người phụ nữ H'mong với chiếc áo thổ cẩm sặc sỡ này đang bán thuốc thảo dược ở chợ Bắc Hà, miền Bắc Việt Nam, gần biên giới với Trung Quốc.

Một người phụ nữ dân tộc thiểu số khác đang bán rượu trắng ở chợ Bắc Hà.

Những người phụ nữ thuộc nhóm dân tộc thiểu số H'mong đen này đang vất vả mang củi lên núi ở làng Cát Cát, Sapa.

Dáng người phụ nữ chèo thuyền đưa đón khách du lịch đi tham quan các khu làng nổi trên Vịnh Hạ Long.

Những người phụ nữ đang chờ khách đi đò ở làng nổi thuộc Vịnh Hạ Long. Đây là điểm đón khách từ thuyền lớn sang thuyền nhỏ muốn vào tham quan quần thể hang động nhỏ được UNESCO xếp hạng di sản văn hóa thế giới

Còn đây là hình ảnh những người phụ nữ bán rau quả ở Hội An.

Người gánh hàng, người chạy xe máy trên đường phố Hội An, đoạn gần chiếc cầu Nhật Bản.

Và đây là cô ca sĩ ở TP. Hồ Chí Minh đang tạo dáng hát trong khi đoàn làm phim của cô đang thu hình.

Những người phụ nữ Nam bộ thuộc đồng bằng sông Cửu Long đang làm kẹo dừa

Hai người phụ nữ đan chiếu ở đồng bằng sông Cửu Long, một người giữ khung và đan, còn người kia thì luồn sợi.

Người phụ nữ Nam bộ này đang sắp xếp lại vỏ dừa bên ngoài cơ sở sản xuất dừa gần bờ sông ở đồng bằng sông Cửu Long.

Người phụ nữ này đang gói ghém trái cây bên gánh hàng

Người phụ nữ bán dép dạo ở phố cổ Hà Nội - không phải

Người phụ nữ H'mong với c

Một người phụ nữ dân tộc thiểu số khá

Những người phụ nữ thuộc nhóm dân tộc thiểu 

Dáng người phụ nữ chèo thuyền đưa đón khách d

Những người phụ nữ đang chờ kh

Còn đây là hình ảnh những người phụ nữ bán rau q

Người gánh hàng, người chạy xe máy trên đường phố

Và đây là cô ca sĩ ở TP.

Những người phụ nữ Nam bộ t

Hai người đan, còn người kia thì luồn sợi.

 gần bờ sông ở đồng bằng sông Cửu Long.